5 wad i 5 zalet nowego programu oszczędzania na emeryturę

Napisane przez | Artykuły, PPK, Redakcja Poleca

1 lipca to formalny start pracowniczych planów kapitałowych. Polacy mają w nich dodatkowo oszczędzać na jesień życia. Czy przekonają się do nowego programu?

Pracownicze plany kapitałowe mają nas zachęcić do dodatkowego oszczędzania na cele emerytalne. Program wystartował w poniedziałek. Jako pierwsze PPK udostępnią swoim pracownikom firmy, zatrudniające co najmniej 250 osób. Pozostałe przedsiębiorstwa będą włączane do programu stopniowo, co pół roku.

Czytaj także: Policzmy, ile faktycznie da się uskładać na emeryturę w PPK

Pracownicy będą odkładać w PPK co miesiąc od 2 proc. do 4 proc. swojej pensji brutto. Pracodawca dołoży im do tego od 1,5 do 4 proc. pensji. Osoby z niskim zarobkami zamiast 2 proc. będą mogły odkładać mniej, minimalnie 0,5 proc. pensji. Swoją część dorzuci też państwo. Fundusz Pracy po spełnieniu określonych warunków może dopłacić oszczędzającemu 250 zł wpłaty powitalnej oraz dodatkowo 240 zł dopłaty rocznej.

Przyjrzeliśmy się PPK, szukając wad i zalet. Okazuje się, że często to, co dla jednych jest wadą, dla innych może być zaletą. Każdy więc musi sam ocenić, co dlań dobre, a co złe.

Wady PPK

1. Niższe pensje. Wpłata pieniędzy do PPK przez pracownika oznaczać będzie, że jego pensja będzie nieco niższa niż dotąd. Z reguły będzie to spadek o kilkadziesiąt złotych miesięcznie. Przy wyższych płacach i wyższym ich procencie odkładanym w systemie, uszczerbek na wynagrodzeniu miesięcznym może być nieco wyższy.

Zwolennicy PPK wolą jednak patrzeć na to inaczej. – Tak naprawdę jest to podwyżka pensji, tylko odłożona w czasie. Bo przecież do oszczędności pracownika, dokłada się pracodawca i państwo – przekonują. Dodatkowym kosztem po stronie pracowników, będą opłaty dla instytucji finansowych, które będą zarządzały jego oszczędnościami. Nie są one wysokie – 0,6 proc. aktywów wraz z premią za wyniki.

2. Automatyczny zapis. Przymus? Do PPK zostaną zapisani wszyscy pracownicy. Z automatu. – Pracownicze Plany Kapitałowe są absolutnie dobrowolnym, prywatnym systemem – przekonywał jednak w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej” Paweł Borys, prezes Polskiego Funduszu Rozwoju, który odpowiada za wdrożenie programu PPK. – Dzięki automatycznemu zapisowi system oszczędzania, który doskonale sprawdził się w wielu krajach, upowszechni się również w Polsce. Taką mamy nadzieję – dodał. Przyznał, że ktoś może uznać automatyczny zapis za quasi dobrowolność, ale w każdym momencie pracownik może zrezygnować z udziału w tym programie. Wystarczy, że złoży w tej sprawie deklarację. – Każdy będzie miał możliwość rezygnacji z PPK, automatyczny zapis jest więc w porządku. Ma sprzyjać upowszechnieniu tego systemu – ocenił Jeremi Mordasewicz, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

3. Przymus i dodatkowe koszty dla firm. Tu dyskusji już nie ma. Inaczej niż pracownik, pracodawca nie ma wyboru – musi udostępnić swojej załodze PPK. Wyjątki są nieliczne. PPK nie będzie tworzone przez mikroprzedsiębiorców, którzy zatrudniają do 10 osób, jeśli wszyscy zrezygnują z udziału w programie. PPK nie będą też musieli uruchamiać pracodawcy, którzy prowadzą dziś w swoich firmach Pracownicze Programy Emerytalne. Ale jest kilka warunków. PPE w danej firmie muszą działać przed pojawieniem się obowiązku uruchomienia PPK (dla dużych firm przed 1 lipca 2019 r.). Ponadto, pracodawca musi odprowadzać na konto pracownika w PPE składkę w wysokości co najmniej 3,5 proc. I wreszcie w programie tym musi uczestniczyć co najmniej 25 proc. pracowników. PPK nie będą też tworzyć osoby, które prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą o ile nie zatrudniają pracowników. Tymczasem PPK (PPE zresztą też) oznacza dla firm dodatkowe koszty. Muszą się bowiem dorzucać do oszczędności pracowników. Ekonomiści policzyli, że oznaczać to będzie konieczność podniesienia funduszu płac średnio o 1,5 proc. Jeśli udział pracowników w programie będzie niski, a pracodawca będzie doń wpłacał jedynie składkę podstawową, koszt nie przekroczy 0,5 proc. Gdy większość załogi przystąpi do PPK, a składki pracodawcy będą wysokie, koszt może sięgnąć nawet blisko 3 proc. Pracodawca poniesie też koszty wyboru instytucji zarządzającej, dostosowania swoich systemów informatycznych do wymogów programu oraz obsługi uczestnictwa w nim pracowników.

4. Wypychanie oszczędności. Ekonomiści zwracają uwagę, że odkładanie oszczędności w PPK sprawi, iż topnieć będą sumy lokowane w innych systemach czy instrumentach. Zwolennicy i przeciwnicy nowego systemu spierają się o poziom tego wypychania. Ci drudzy mówią, że będzie wysoki, a to oznacza, iż poziom oszczędności w gospodarce dzięki PPK mocno nie wzrośnie. Pierwsi zwracają jednak uwagę, że nawet 2/3 gospodarstw domowych nie ma żadnych oszczędności, a to oznacza, iż ich łączny poziom po uruchomieniu tego programu jednak mocno wzrośnie.

5. OFE, czyli poprzedni państwowy program oszczędzania na czas emerytury. Jego fiasko mocno podkopało zaufanie Polaków do długoterminowego oszczędzania. Teraz będzie to ciążyć Pracowniczym Planom Kapitałowym, choć przelewając oszczędności zgromadzone w OFE na konta ich uczestników, rząd chce to zaufanie nieco odbudować.

Czytaj także: Pieniądze z PPK można będzie wypłacić na wiele sposobów

Zalety PPK

1. Dodatkowy kapitał do wykorzystania w jesieni życia. Nawet rząd przyznał, że emerytury z ZUS będą coraz niższe. Stopa zastąpienia, czyli stosunek emerytury do ostatniej pensji pracownika. Może spaść w okolice nawet 30 proc. W wielu przypadkach nie wystarczy to na godne życie. Dlatego konieczne są dodatkowe oszczędności. I PPK mają wypełnić tę lukę. Tym skuteczniej, im uczestnik tego programu, będzie w nim dłużej i więcej odkładał.

2. Wysoka stopa zwrotu. – System jest bardzo korzystny. Bo gdybym oszczędzał sam, to gdy odłożę jedną złotówkę, będę miał jedną złotówkę. W PPK drugą złotówkę dołoży pracodawca. Będzie też coroczna dopłata 240 zł ze strony państwa – mówił Paweł Borys. Oszczędności będą dodatkowo pomnażane, przez instytucje finansowe, które zainwestują je w akcje i obligacje.

3. Przywrócenie zaufania do długoterminowego oszczędzania. Inaczej niż w przypadku OFE, oszczędności zgromadzone w PPK, będą całkowicie prywatne. Będą należały do uczestnika programu. I będą podlegały dziedziczeniu.

4. Nowy bonus pracowniczy. Dodatkowe koszty związane z nowym programem, pracodawca może próbować przekuć w sukces. PPK mogą bowiem stanowić kolejny bonus pozapłacowy, który pomoże utrzymać pracowników w firmie i w razie potrzeby przyciągnąć do niej nowych. Zwłaszcza, jeśli pracodawca zdecyduje się na opłacanie pracownikom składek wyższych niż podstawowe. Może to być ważny element konkurencyjny wobec innych firm.

5. Korzyści dla giełdy i gospodarki. Rząd liczy na to, że pieniądze odkładane w PPK i inwestowane m.in. w akcje spółek notowanych na GPW, pomogą rozruszać naszą giełdę i przyciągną na nią ponownie zagraniczny kapitał. Dzięki dodatkowym pieniądzom na inwestycje infrastrukturalne skorzystać ma też cała gospodarka.

ppk ile do emerytury

Czytaj także: Pieniądze w PPK podlegają dziedziczeniu

Czy polubimy PPK?

Czy PPK staną się systemem powszechnym? To zależy czy Polacy jeszcze raz uwierzą rządowi i masowo przystąpią do nowego programu. Wariant pesymistyczny, to znacznie mniej niż połowa, na przykład 30 proc., pracowników w PPK. Wariant realistyczny, to co najmniej połowa pracowników w nowym systemie. Na taki udział liczy rząd. Na początku. Potem ma rosnąć. Wariant optymistyczny zakłada udział w PPK 3/4 za 11 mln pracowników.

Pierwsze pieniądze trafią na konta PPK jesienią. 1 lipca to bowiem formalny start programu. Firmy mają jednak jeszcze sporo czasu na jego uruchomienie. Wybór instytucji, która wdroży PPK powinien bowiem nastąpić najdalej do 25 października 2019 r. To ostateczny termin na podpisanie umowy o zarządzanie. Umowę o prowadzenie PPK należy podpisać do 12 listopada.

Instytucje, które będą zarządzać pieniędzmi odkładanymi w ramach PPK, a jest ich na razie niespełna 20, obawiają się, że większość pracodawców odłoży uruchomienie programu na ostatnią chwilę. To może być poważny kłopot, zwłaszcza w kolejnych etapach wdrażania PPK. O ile teraz bowiem przystępuje do niego nieco ponad 4 tys. firm, co daje średnio 200 na jedną instytucję zarządzającą, o tyle w kolejnych etapach, ta liczba sięgnie nawet kilkudziesięciu tysięcy. Będą to przy tym coraz mniejsze firmy.

Czytaj także: Pracodawcy uciekają przed PPK w PPE

Opinia dla „rz”

Bartosz Marczuk, wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju

Konstrukcja tego systemu jest niezwykle korzystna. Jeśli odkładamy w nim kwotę X, to drugi X dostajemy od pracodawcy i państwa. Trudno znaleźć drugi tak korzystny sposób oszczędzania. To turbodoładowanie dla naszych oszczędności. Jeszcze korzystniej wygląda to u osób z niskimi pensjami. Jeśli odłożą 15 zł, pracodawca dołoży im 45 zł, zaś państwo 20 zł.

Last modified: 1 lipca 2019

15 Responses to :
5 wad i 5 zalet nowego programu oszczędzania na emeryturę

  1. niedowiarek napisał(a):

    OFE też było inwestowane na giełdzie przez instytucje finansowe więc i pieniądze z tego programu wyparują jak z OFE. Kwestia czasu. Może po to ściągano JP Morgan do Polski?
    Jak zwykle nachapią się kosztem zwykłych ludzi.
    Dlaczego nie mogą po prostu te pieniądze się odkładać? Nic więcej. I na zwykłym koncie – moim.

  2. Jaras napisał(a):

    Kolejna ściema. Biedny ZUS ma niską stopę zastąpienia… Co mnie to obchodzi? Bulę olbrzymią kasę na składki ZUS. To jedno. Bulę olbrzymią, obowiązkową kasę na różne NFZ-y i fundusze. Ale to nie wszystko – płacę podatki od dochodu oraz – co NAJWAŻNIEJSZE – bulę VAT i akcyzę. Ponad 45% moich pieniędzy idzie na wsparcie rządu, a oni mi pierd.@lą, że nie należy mi się godna emerytura? Ludzie! Kolejna władza (tym razem PiS) robi nas na szaro! Dobroczyńcy psia kr@w…

  3. robi_ok napisał(a):

    Gorszych bzdur, rodem z PiSowskiej propagandy chyba poza TVP się nie usłyszy :

    1. Dodatkowy kapitał do wykorzystania w jesieni życia ?
    A może warto wspomnieć co się stało z dotychczasowym „kapitałem” i jaka jest gwarancja, że po kolejnym nocnym głosowaniu także i ten nie zmieni przeznaczenia ?

    2. W PPK drugą złotówkę dołoży pracodawca ?
    Skąd dołoży ??? Wydrukuje, zasadzi, podleje i urośnie ? Czy może z puli przeznaczonej na premie ?
    3. Przywrócenie zaufania do długoterminowego oszczędzania ?
    A z OFE miało być inaczej ? Nie miały być prywatne, dziedziczne i aj waj ? Czy ktoś myślący po aferze ZUS i OFE jest w stanie tak naprawdę zaufać państwowemu systemowi emerytalnemu w Polsce ?
    4. Nowy bonus pracowniczy ?
    Naprawdę w roszczeniowym społeczeństwie jakiś tam wart tyle co obietnica polityków zapis na papierze ma szansę w jakikolwiek sposób konkurować z brzęczącą gotóweczką w kieszeni z tytułu premii ???
    5. Korzyści dla giełdy i gospodarki – wreszcie jakiś sensowny wniosek. Rzeczywiście rząd liczy na ściągnięcie dodatkowego podatku, który wpompuje sztucznie w upaństwowioną gospodarkę. Tylko to już było za Gierka. Mniejszość pamięta, większość będzie miała okazję sprawdzić na własnej skórze jak to działa.

    1. Tomek napisał(a):

      Do punktu 2. dodam jeszcze, że „coroczna dopłata ze strony państwa” też idzie z pieniędzy z podatków.
      Czyli w skrócie – będziecie mieli trochę więcej pieniędzy na emeryturę, ponieważ będziemy zabierać dużo więcej niż Wam się wydaje.

  4. Lazarus napisał(a):

    „Piersi zwracają jednak uwagę…” – zwykle tak, szczególnie gdy są duże, ale tu chyba ni o to chodziło redaktorowi.

  5. Jateż napisał(a):

    Przyjdzie czas kiedy rząd z BULEM przyjmie nową specustawę kradnącą oszczędności Polaków, Trybunał Konstytucyjny to przyklepie i żegnajcie oszędności.

  6. rebel napisał(a):

    Podstawowe wady:
    1. Wyboru instytucji finansowej dokonuje pracodawca.
    2. Brak gwarancji zysku czy chociaż zwrotu kapitału + inflacja.
    3. Nasze podwyżki trafią na PPK – bo kasa na płace musi się w budżecie zgadzać.
    4. Państwo nie daje żadnych pieniędzy, rozdziela nasze podatki.
    5. Za 10 może się okazać, że Kaczyński je znacjonalizuje – obsadzony przez ludzi dobrej zmiany TK bez wahania potwierdzi, że tak można, a nawet trzeba.

    2+3+4 – oznacza, że za realną kasę dzisiaj dostajemy obietnicą jakiś pieniędzy w przyszłości, bez większego wpływu na to jak te pieniądze będą obracane i w co inwestowane.

    Na koniec. Deklarację o rezygnacji trzeba składać cyklicznie – jedna nie wystarczy – gdyby temat nie był trefny to nie tworzono by tylu kłopotów, żeby się wypisać.

  7. Borys Godunow napisał(a):

    Fiasko OFE? Chyba zarżnięcie!
    Mimo zapieprzenia połowy kasy z OFE w 2014 r. i zabrania im możliwości inwestowania w obligacje, OFE radzą sobie jeszcze lepiej! W 2017 roku odnotowały rekordową stopę zwrotu. Stanowią tak silną konkurencję dla innych rozwiązań, że chyba celowo chcą je zniszczyć.
    W 2014 r. Większość Polaków zadeklarowała się, że chce pozostać w OFE, więc co można zrobić z tak dobrze działającym systemem? Zmusić obywateli do PPK i zlikwidować OFE na siłę! Jeśli, każdy kolejny rząd będzie tworzył nowych system emerytalny i likwidował poprzednie to na emeryturę w tym kraju nie ma co liczyć.

  8. Może coś w tym jest napisał(a):

    Najlepsze to to nie jest, ale z drugiej strony… może skoro taka praktyka wchodzi, to w końcu padnie ZUS 😉 A toby nie było znowu takie złe…
    Ale znając życie – próżne nadzieje, jeszcze trochę poczekamy na ten dość krytyczny, ale bardzo dobry, przyszłościowo patrząc, moment…

  9. ewelina napisał(a):

    Nic nie wyparuje. PPk to zupełnie inna bajka niż Ofe.Wiem bo sama musiałam przystąpić do OFE bo było obowiązkowe..z PPK jest inaczej można się wypisac.więc nie rozumiem tej całej nagonki jak ktoś nie chce to niech sie wypisuje.Kto mu broni? Ja sobie zostanę i tak jeszcze musze 25 lat pracowac więc kasa niech się po mały odkłada.

  10. frigga napisał(a):

    Coś nikt nic nie mówi o 15 % opłacie manipulacyjnej? W jakim czasie jest do ” odrobienia”

  11. Sandra napisał(a):

    Moim zdaniem nie ma co przesadzać samego programu od razu. Nigdy nie wiadomo tak naprawde co sie stanie z ppk za 2 czy 3 lata. Przyklaem moga byc chociazby kraje zachodnie. PPK na skandynawii to jedna z najprostszych metod odłkładania przez inwestowanie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *